Η τραγική ιστορία του 1976 πίσω από το Λούνα Παρκ της ΔΕΘ

RETRO 13.9.2019 | 10:00 Στείλτε το με email Εκτυπώστε το

Η τραγική ιστορία του 1976 πίσω από το Λούνα Παρκ της ΔΕΘ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ || [email protected]

Είναι απόγευμα Τρίτης, 3 Σεπτεμβρίου 2019 και βρίσκομαι στη νότια πύλη της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, περιμένοντας να συναντήσω τον κύριο Αλέξανδρο Δεσύλλα. Είναι ο ένας από τους δύο γιους του Θανάση Δεσύλλα, ιδιοκτήτη του «Olympic Luna Park», που έπαιρνε μέρος μαζί με άλλους επιχειρηματίες στο μεγάλο γεγονός της ΔΕΘ μέχρι το 1976, τότε που όλα πάγωσαν και σταμάτησαν τόσο απρόσμενα και ξαφνικά.

Βαδίζοντας λοιπόν,  μαζί με τον κύριο Αλέξανδρο Δεσύλλα μπροστά από το χώρο που τώρα  βρίσκεται το συνεδριακό κέντρο «Ι. Βελλίδης», εκεί που στήνονταν τα παιχνίδια του Λούνα Παρκ, ξεκινάει να μου εξιστορεί την ίδια του τη ζωή, όλα αυτά που αποφεύγει να συζητάει και σήμερα τα μοιράζεται από ψυχής.

Ο Θανάσης Δεσύλλας μικρός πλανόδιος πωλητής -- το σώμα του, η έκθεσή του

 


Θανάσης Δεσύλλας: Τα παιδικά χρόνια και η φυγή από το πατρικό του

Γεννημένος το 1938 στην Αμαλιάδα του νομού Ηλείας, πατέρας του ο Ανδρέας, Κερκυραϊκής καταγωγής και μητέρα του η Κλεοπάτρα από τη Σμύρνη. Τέκνο πολυμελούς οικογένειας και ο ίδιος, το τέταρτο από τα πέντε παιδιά. Ωστόσο το 1945, μετά την κατοχή και την απελευθέρωση της Ελλάδος, αποφασίζει σε ηλικία εφτά ετών να διεκδικήσει διαφορετικό τρόπο ζωής και να εγκαταλείψει το σχολείο και το πατρικό του.

Άρχισε να ζει περιπλανώμενος στην περιοχή της Πελοποννήσου, αναζητώντας το μεροκάματο σε αγροτικές εργασίες. Φεύγοντας, στο δισάκι του είχε μόνο μια αλλαξιά. Κοιμόταν σε αποθήκες, δρόμους, πλατείες και στάβλους. Οι εργασίες της εποχής του επέφεραν ένα  πιάτο φαγητό και ένα μικρό μεροκάματο. Όμως, ξυπνούσε μέσα του, μέρα με την ημέρα, το εμπορικό δαιμόνιο που κληρονόμησε όπως φαίνεται, από τον πατέρα του, που ήταν έμπορος.

Ο Θανάσης Δεσύλλας στο Μιλάνο, για να φέρει την 1η σύγχρονη πίστα με συγκρουόμενα στην Ελλάδα

 

Έτσι σκέφτηκε να αγοράσει γυναικεία μαντήλια, τραπεζομάντηλα, πετσέτες ,είδη προικός και λευκά είδη, τα οποία κρεμούσε επάνω του και με τα πόδια περιόδευε σε χωριά και πανηγύρια. Έκθεση ήταν το ίδιο του το κορμί, όπου για ώρες προχωρούσε και δειγμάτιζε τα εμπορεύματα του. Ένας μικρός έμπορος της Πελοποννήσου, ώσπου ξαφνικά σε ένα πανηγύρι γνώρισε τον μαγικό κόσμο των Λούνα Παρκ, μένοντας έκπληκτος και εντυπωσιασμένος.  Πέρα από έμπορος ήταν ένα παιδί, που κοιτούσε την ίδια του τη ζωή επιχειρηματικά, με τα παιδικά του μάτια. Άρχισε λοιπόν, να δουλεύει σε Λούνα Παρκ κάνοντας περιοδείες από πόλη σε πόλη. Ήταν ευτυχισμένος που ανήκε σε έναν τέτοιο θίασο, μάθαινε ταυτόχρονα τη δουλειά και την τεχνογνωσία.

Ξεκίνησε από την περιοχή της κάτω Αχαΐας(Αχαγιάς) και γύρισε έτσι, σχεδόν όλη τη χώρα. Πολύ σύντομα άρχισε να κατασκευάζει το δικό του εργαλείο-παιχνίδι, ένα «κουνάκι» δώδεκα θέσεων (Κουνάκι:Περιστρεφόμενο παιχνίδι τύπου Καρουζέλ) και με την άδεια του αφεντικού του συμμετείχε με αυτό στην περιοδεία, έτσι αποκτούσε περισσότερα χρήματα. Στα επόμενα χρόνια σταδιακά ανεξαρτητοποιήθηκε και περιόδευε μόνος του ή παρέα με άλλους επιχειρηματίες και το πρώην αφεντικό του. Κατασκεύαζε μόνος του τα εργαλεία- παιχνίδια, που εκείνη την εποχή ήταν πετρελαιοκίνητα, έτσι συμμετείχε σε πανηγύρια και εκδηλώσεις, σε όλη την  χώρα, σαν εμπνευστής και ιδιοκτήτης του «Olympic Luna Park»

Έπαινος για την συμμετοχή του Θανάση Δεσύλλα ως ιδρυτικό μέλος στην 1η έκθεση Λαμίας

Τα παιδιά του Θανάση Δεσύλλα, Ανδρέας & Αλέξανδρος, στην βάρκα

 

«Olympic Luna Park» και στην ΔΕΘ

Ως αυτόνομος επιχειρηματίας ο Θανάσης Δεσύλλας δημιουργεί το δικό του Λούνα Παρκ με το όνομα «Olympic», επηρεασμένος από τον θαυμασμό του για τον Ωνάση και την «Olympic Airways», αλλά και τους Ολυμπιακούς Αγώνες, θεωρώντας πως κάνει πρωταθλητισμό στον τομέα των ψυχαγωγικών πάρκων. Την δεκαετία του 60, ήταν από τους πιο ισχυρούς επαγγελματίες των Λούνα Παρκ.

Με μεγάλη επισκεψιμότητα στο σταθερό αλλά και στο περιοδεύων «Olympic», με την πρώτη του εκδοχή να βρίσκεται στην περιοχή των Λιοσίων(Ίλιον) στην Αττική, αλλά και ένα δεύτερο περιοδεύων σε κάθε εκδήλωση της χώρας. Ουρές από παιδιά και γονείς για να διασκεδάσουν ανεβαίνοντας στην μικρή και μεγάλη βάρκα, παίρνοντας μέρος στη σφαιροβολία, στη ρουλέτα και το ποδοσφαιράκι. Ψαρεύοντας στη λίμνη με το βαμμένο από λουλάκι νερό, ρίχνοντας κρίκους σε μπουκάλια ή σημαδεύοντας τις πυραμίδες από τενεκεδάκια. Επίσης, εντυπωσιακό το σκοπευτήριο και ο «γύρος του θανάτου».

Ο Θανάσης Δεσύλλας ως νέος επιχειρηματίας με τα πρώτα εργαλεία του Λούνα πάρκ OLYMPIC(αριστερά με το άσπρο πουκάμισο)

 

 

Πρωτοποριακή για την εποχή η παλάντζα ή αλυσίδα(μεγάλο περιστρεφόμενο παιχνίδι τύπου Καρουζέλ) που έκλεβε τις εντυπώσεις. Διασκέδαση με έπαθλα: κουκλάκια, κρητικά μαχαίρια, κονιάκ, ποτά, σπαζοκεφαλιές, δωρεάν εισιτήρια και πολλά ακόμη!
Επίσης, ο Θανάσης Δεσύλλας συμμετείχε με δικά του εργαλεία στο μεγάλο Λούνα Παρκ του Φαλήρου, εκεί όπου γυρίστηκαν γνωστές ταινίες όπως «Το κορίτσι του λούνα Πάρκ» με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Γνώριζε προσωπικά όλες σχεδόν τις προσωπικότητες της εποχής που τον επισκέπτονταν συχνά όπως ,ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης, ο Ζαμπέτας και πολλοί ακόμη καλλιτέχνες, πολιτικοί και επιχειρηματίες.

Περήφανος βέβαια και γεμάτος καμάρι ο Θανάσης Δεσύλλας στεκόταν στην είσοδο της ΔΕΘ στην περιοχή που τώρα βρίσκεται το συνεδριακό κέντρο «Ι.Βελλίδης» και ο θερινός   κινηματογράφος. Συμμετείχε κάθε χρόνο μαζί με άλλους επιχειρηματίες, του ίδιου κλάδου στο «ένα» και μοναδικό, στο μεγαλύτερο γεγονός της χώρας που δεν ήτανε άλλο από την έκθεση της Θεσσαλονίκης. Έτρεφε βαθιά εκτίμηση και θαυμασμό για το μεγαλοπρεπές γεγονός της φτωχομάνας Θεσσαλονίκης. Με πληθυσμό από όλο τον κόσμο το Λούνα Παρκ συνυφασμένο με την έκθεση, αποτελούσε πόλο έλξης μεγάλων και μικρών. Η Θεσσαλονίκη δεν είχε σταθερό Λούνα Παρκ εκείνα τα χρόνια ,έτσι αποτελούσε σημείο αναφοράς και οικογενειακής ψυχαγωγίας.

Ο Θανάση Δεσύλλας περήφανος μπροστά σε μία από της βάρκες που κατασκεύαζε με τα χέρια του, για να δίνει χαρά σε μικρούς & μεγάλους (δεξιά με το κοστούμι)

 

Ο Αλέξανδρος Δεσύλλας θυμάται «Είχαμε έρθει μαζί με τον αδερφό μου και με τον πατέρα μου στην έκθεση το 1975, δεν ήταν εύκολο να ανεβαίνουμε από την Αθήνα, δε μας το επέτρεπε ο πατέρας μας γιατί την περίοδο αυτή πάντα άνοιγαν τα σχολεία, ο ίδιος είχε παρατήσει το σχολείο και δεν ήθελε να χάσουμε ούτε μία διδακτική ώρα. Ημουν εφτά ετών, όταν πρώτη φορά ήρθα στην Θεσσαλονίκη και στην έκθεση. Μου φάνηκε τεράστιο αυτό το γεγονός, κάτι μεγαλειώδες, εντυπωσιάστηκα. Η Θεσσαλονίκη για μένα ήτανε μόνο η έκθεση. Ο πατέρας μας περιέγραφε αυτό το γεγονός σαν κάτι μοναδικό! Κάθε φορά που γυρνούσε από την Θεσσαλονίκη, περιμέναμε και ένα σπάνιο έκθεμα που θα μας έφερνε, ως έκπληξη. Συγκεκριμένα μια φορά μας είχε φέρει ένα τεράστιο καρπούζι τριάντα κιλών,  μία άλλη χρονιά μας είχε φέρει μία τεράστια γραβιέρα που σχεδόν ξαπλώναμε πάνω της, ότι περίεργο έβρισκε στην έκθεση μας το έφερνε στην Αθήνα»

Το «Olympic Luna Park», η έκθεση, η Θεσσαλονίκη, τα πυροτεχνήματα… άρρηκτα συνδεδεμένα και συνυφασμένα μεταξύ τους, μεγαλώσαν γενιές και έδωσαν την ευκαιρία για διασκέδαση και ψυχαγωγία σε πλήθος κόσμου από κάθε γωνιά της γης,  πάντα με γλυκύτητα και ανθρωπιά. 

Ο Θανάσης Δεσύλλας στην παλάντζα μαζί με τα παιδιά που περιμένουν να ξεκινήσει να στριφογυρίζει

 


Έκλεψε τη σύζυγό του από το Λούνα Παρκ και δημιούργησαν οικογένεια

Ο Θανάσης Δεσύλλας με τη σύζυγό του Βασιλική γνωρίστηκαν στο Λούνα Παρκ, όταν η ίδια το επισκέφτηκε για να διασκεδάσει, ήτανε το 1964 στο παζάρι της Λάρισας. Όταν την συνάντησε απευθείας την ερωτεύτηκε. Τελειώνοντας την δουλειά, το ίδιο βράδυ, κυριολεκτικά την έκλεψε και την πήρε μαζί του στην Αθήνα, η σύζυγος τότε ήταν 18 ετών. Λίγο διάστημα μετά τηλεφωνήσαν στη Λάρισα ενημερώνοντας για το γάμο τους, ο οποίος τελικά έγινε στη γενέτειρα της γυναίκας του. Μαζί απόκτησαν δύο παιδιά, τον Ανδρέα και έπειτα τον Αλέξανδρο.

Έζησαν στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην Πετρούπολη, μέχρι τη στιγμή του τραγικού γεγονότος. Ο Αλέξανδρος Δεσύλλας χαρακτηριστικά και με μάτια βουρκωμένα αναφέρει « Ήμασταν πάντα όλη η οικογένεια μαζί, υπήρχε επικοινωνία, αγάπη και το Λούνα Παρκ. Από πέντε χρονών δούλευα στο «Olympic Luna Park» για μένα ήταν το σπίτι μου …αφού εκεί κοιμόμουν, ήταν το σχολείο … γιατί εκεί μάθαινα, ήταν ο τρόπος για να βγούμε από νωρίς στη ζωή. Με τη βοήθεια του πατέρα μας, είδαμε την σκληρή πραγματικότητα του βιοπορισμού, μέσα από την αθωότητα του Λούνα Παρκ. Σε κάθε περιοδεία κάναμε εκπαιδευτικές επισκέψεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, γυρίσαμε όλη την Ελλάδα. Ο πατέρας μου ήταν εργατικός, δίκαιος και φιλάνθρωπος. Θυμάμαι μία φορά στο παζάρι της Λάρισας, στον πλειοδοτικό διαγωνισμό της δημαρχίας, εξαγόρασε 200 θέσεις, κάποιες από τις οποίες παραχώρησε σε επιχειρηματίες με οικονομικές δυσκολίες, ώστε να δουλέψουν. Την περίοδο εκείνη ο πατέρας μου έβγαζε αρκετά  χρήματα. Ο ημερήσιος τζίρος ήταν πολλαπλάσιος του μηνιαίου μισθόυ, του δημοσίου»

Ο Θανάσης Δεσύλλας στην παλάντζα, ασφαλίζοντας το καρεκλάκι, σε ένα κορίτσι που χαμογελά περιμένοντας να ζήσει την εμπειρία του Λούνα Πάρκ OLYMPIC

 

Η περίοδος της ακμής

Ο επιχειρηματικός κόσμος της Ελλάδας έδειχνε εκτίμηση και μεγάλο σεβασμό για τον Θανάση Δεσύλλα, που την περίοδο του 70 είχε πλέον στην κατοχή του αρκετά Λούνα Παρκ, με την επωνυμία «Olympic». Την σταθερή βάση στο Ίλιον, το περιοδεύων που συμμετείχε και στην ΔΕΘ, το σταθερό την καλοκαιρινή περίοδο στον Πλαταμώνα κι ένα ακόμα στο Ηράκλειο της Κρήτης. Τον γνώριζαν όλοι, μάλιστα είχε το ψευδώνυμο «Φαφούτης» επειδή σε μία του απροσεξία, έσπασε τα δόντια του, εν ώρα εργασίας. Σημαντικό επίσης, πως τα «συγκρουόμενα αυτοκινητάκια» ήρθαν στην χώρα μας, μετά από την επίσκεψη του Θανάση Δεσύλλα στο Μιλάνο, ώστε να τα γνωρίσει και να διεκδικήσει μία αντίστοιχη Ιταλική πίστα για την Ελλάδα.

 

Το τραγικό γεγονός

Τον Ιούλιο του 1976, ένας υπάλληλος του «Olympic Luna Park» στην περιοχή του Πλαταμώνα, αρπάζει από το σπίτι του ιδιοκτήτη όλες τις εισπράξεις των προηγούμενων ημερών. Η υπόθεση παίρνει το δρόμο της δικαιοσύνης και η δίκη ορίζεται για το Νοέμβριο του 1976 στην πόλη της Κοζάνης.

Ήταν 23 Νοεμβρίου, όταν ο Θανάσης Δεσύλλας ξεκινάει από την Αθήνα για να παραστεί στο δικαστήριο διεκδικώντας το δίκιο του. Στις 8:35 το πρωί επιβιβάζεται στο αεροσκάφος της Ολυμπιακής Αεροπορίας με όνομα «Νήσος Μήλος» που εκτελούσε την πτήση ΑΟ830 και το  δρομολόγιο  Αθήνα- Λάρισα- Κοζάνη. Το αεροσκάφος λίγο μετά τις 9:46 και αφού δεν κατάφερε να προσγειωθεί στην Λάρισα λόγω κακοκαιρίας, φαίνεται πως δεν μπορεί πλεον να επικοινωνήσει με τον πύργο ελέγχου. Λίγο αργότερα οι κάτοικοι του χωριού Μεταξά ακούν την έκρηξη, το αεροσκάφος προσκρούει στην οροσειρά «Σαρανταπόρου» κοντά στα Σέρβια Κοζάνης με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 50 επιβαίνοντες (46 επιβάτες,4 μέλη του πληρώματος).

Ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης του «Olympic Luna Park» Θανάσης Δεσύλλας, σκοτώνεται στο αεροπορικό δυστύχημα της «Olympic airways»

Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας/ 24-11-1976: Πρωτοσέλιδο με φωτογραφίες από κάποια θύματα- ανάμεσα σε αυτές και του Θανάση Δεσύλλα (δεύτερος από δεξιά)

 

«Περιμένουμε τηλέφωνο από τον πατέρα μου, ότι έφτασε, στο μοναδικό τηλέφωνο της γειτονιάς που ήταν στο παντοπωλείο, κάτω από το σπίτι μας, στην Πετρούπολη. Η ώρα περνούσε και το τηλέφωνο δε χτυπούσε. Η ανησυχία μας άρχισε να αυξάνεται. Κάποια στιγμή μετά από ώρες μαθαίνουμε ότι το αεροπλάνο έχει πέσει, η μητέρα μου καταρρέει.  Μπαίνουμε σε ένα ταξί με προορισμό την Λάρισα. Η μητέρα μου σε ημιλιπόθυμη κατάσταση και εγώ με τον αδερφό μου χωρίς να σκεφτόμαστε τίποτα. Ελπίζαμε, ότι μπορεί να βρίσκεται στο νοσοκομείο. Την επόμενη μέρα μάθαμε ότι ο πατέρας μας ηταν νεκρός. Ήμασταν από τις τρεις οικογένειες που παραλάβαμε πτώμα, όλοι οι  υπόλοιποι πήραν στάχτη. Κάηκαν τα πάντα», ομολογεί ο Αλέξανδρος Δεσύλλας.
         

(Η συνέντευξη διακόπτεται λόγω του φορτισμένου κλίματος...  Βρισκόμαστε μπροστά στην είσοδο της ΔΕΘ, είναι Σεπτέμβριος του 2019, ώρα 21:00)

Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας/ 24-11-1976: Ανακοίνωση της κηδείας του Θανάση Δεσύλλα

Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας/ 24-11-1976: μεσαία σελίδα - αναφορά σε ιστορίες των θυμάτων (ανάμεσα σε αυτά και του Θανάση Δεσύλλα)

Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας/ 25-11-1976: μεσαία σελίδα - Αναφορά σε μοιραίες συμπτώσεις της τραγωδίας (ανάμεσα σε αυτές και του Θανάση Δεσύλλα)

 

 

Τα χρόνια μετά το δυστύχημα - μέχρι το σήμερα

Μετά τον τραγικό χαμό του πατέρα Θανάση Δεσύλλα, η μητέρα κα Βασιλική μαζί με τα δυό της παιδιά, τον Αλέξανδρο και τον Αντρέα, μετακομίζουν στην γενέτειρα της, την Λάρισα. Ενώ το «Olympic Luna Park» καταστρέφεται, κυρίως μετά το πλιάτσικο κάποιων υπαλλήλων που απογύμνωσαν και λεηλάτησαν όλα τα εργαλεία- παιχνίδια. Ενα μικρό μέρος από τα Λούνα Παρκ η κα Βασιλική, το δωρίζει στον ανιψιό της Δημήτρη(Τάκη), ο οποίος δουλεύει και συμμετέχει μέχρι και σήμερα σε πανηγύρια της νότιας Ελλάδας. Η οικογένεια βιώνει αρκετές δυσκολίες και πολλή σιωπή. Μέσα στα χρόνια, ποτέ δεν ξανασυζητά για το τραγικό γεγονός και το Λούνα Παρκ.

Πλέον, ο κύριος Ανδρέας Δεσύλλας (ο πρωτότοκος γιος) είναι καθηγητής οικονομικών, ενώ  ο κύριος Αλέξανδρος Δεσύλλας (δεύτερος γιος) απασχολείται ως «Ειδικός σύμβουλος επιχειρήσεων και κρίσεων πάσης φύσεως».

«Ο χώρος των Λούνα Παρκ απόκτησε ένα αρνητικό φορτίο, γι’ αυτό και δεν ήθελα να ασχοληθώ με αυτό. Μετά από χρόνια όμως έγινα πρωταθλητής «Ελευθέρας Πάλης» και συμμετείχα στην «Ολυμπιακή ομάδα» προφανώς γιατί μέσα μου προϋπήρχε το «Olympic» διευκρινίζει ο Αλέξανδρος Δεσύλλας και συνεχίζει « Ήμουν εφτά ετών όταν πρωτοήρθα στην Θεσσαλονίκη στα πλαίσια της ΔΕΘ με το Λούνα Παρκ. Η δεύτερη φορά, όταν ήμουν πλέον 22 ετών και ερωτεύτηκα την μετέπειτα, Θεσσαλονικιά γυναίκα μου Μαρία. Η οποία όταν ήταν μικρή επισκεπτόταν καθημερινά το «Olympic» στην ΔΕΘ και θυμάται χαρακτηριστικά τον πατέρα μου περήφανο στην είσοδο της. Μαζί με την Μαρία έχουμε αποκτήσει δύο παιδιά, τον Θανάση και τον Δημήτρη. Έχω ξεναγήσει τους γιους μου στην Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης, νιώθοντας χρέος και ευθύνη να γνωρίσουν αυτήν την ιστορία, γιατί μέσα τους προϋπάρχει το «Olympic»
Τέλος, για μένα το «Olympic Luna Park» ήταν το καλύτερο σχολείο «βιοπάλης» που υπάρχει σε ολον τον κόσμο, όπου είχα μέντορα τον καλύτερο των καλύτερων βιοπαλαιστών, τον πατέρα μου.»

Το «Olympic Luna Park» συμμετείχε τελευταία φορά στην ΔΕΘ, τον Σεπτέμβριο του 1976. Προφανώς και οφείλαμε να μάθουμε την αιτία, που εξαφανίστηκε ετσι ξαφνικά.
Όχι για άλλο λόγο, αλλά γιατί μέσα σε όλους μας προυπάρχει το «Olympic».

Περάστε Παρακαλώ!  Περάστε…!

 

 

THESSNEWS / NEWSLETTER


Επάνω